با عضويت دركانال رسمي ايران آلارم در تلگرام از آخرين اخبار و سمينارها مطلع شويد ورود به کانال

Arrow up
Arrow down


مديريت مصرف انرژي برق در سيستم‌هاي روشنايي مجتمع‌هاي مسكوني و خطوط توليد صنعتي

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

يکي از مهمترين کاربردهاي انرژي الکتريکي استفاده در سيستم‌هاي روشنايي است و تبديل انرژي الکتريکي به نور به سختي انجام مي‌گيرد. منابع نور و به ويژه نوع سنتي آن داراي راندمان بسيار کوچکي است و اهم انرژي اخذ شده را تلف نموده و به هدر مي‌دهد و نياز است در ساخت منابع نور جديد براي بهبود و افزايش ضريب بهره آنها هر چه بيشتر تحقيق شود.
همچنين نور حاصل از اين منابع به دليل وجود انواع موانع و منعکس کننده‌ها نيز به درستي توزيع نمي‌شود و لازم است در طراحي، بهره‌برداري و سرويس و نگهداري از سيستم‌هاي روشنايي به توزيع مناسب نور پرداخت تا حداکثر صرفه‌جويي را تامين نماييم و همچنين با استفاده از نور طبيعي، تجهيزات کنترلي و انجام سرويس و نگهداري مناسب سيستم روشنايي، مديريت انرژي و بهينه‌سازي مصرف انرژي بطور کامل انجام گيرد.

مقدمه

نور است که به چشم انسان‌ها بينايي مي‌دهد و بدون نور فرقي بين انسان‌هاي روشندل و سالم وجود ندارد و انسان براي رويت محيط اطراف خود و ارتباط با آن نياز به نور دارد و با توجه به گسترش فعاليت‌هاي اجتماعي همواره لازم است در تمامي ساعات شبانه روز منابع نور در اختيار انسان‌ها باشد و در اين راستا يکي از کاربردهاي اساسي انرژي الکتريکي تبديل آن به نور است و با توجه به کاربرد روز افزون نور مصنوعي در محيط‌هاي مختلف, ميزان استفاده از انرژي الکتريکي به شدت رو به افزايش است و امروزه در بيشتر کشورها قله مصرف روزانه انرژي به استفاده از نور درشب مربوط مي شود. لذا لازم است براي بهره‌برداري بهينه از انرژي الکتريکي اين سرمايه عظيم کشور هرچه بيشتر تلاش نمود و به همين منظور لازم است در طراحي و ساخت لامپ‌ها و منابع تبديل انرژي الکتريکي به نور تلاش بسيار زياد صورت پذيرد, زيرا لامپ‌ها و منابع نور سنتي مورد استفاده داراي راندمان بسيار کوچکي در حد صفر مي‌باشند و تقريبا 98 درصد انرژي داده شده به آنها به گرما و حرارت تبديل شده و به هدر مي‌رود. با توجه به اين مسئله علاوه بر نياز به ساخت لامپ‌ها و منابع نور جديد با بهره نوري بالا و ايجاد فرهنگ استفاده و کاربرد آنها، لازم است در طراحي سيستم‌هاي روشنايي نيز با رعايت استانداردهاي روشنايي از نور موضعي بر اساس کاربرد در محيط‌هاي مختلف حداکثر استفاده بشود. همچنين در ترکيب با نور مصنوعي از نور طبيعي که منبع انرژي خدادادي عظيمي است و در طبيعت به وفور يافت مي‌شود هرچه بيشتر استفاده کرد. در ضمن براي کنترل مصرف انرژي لازم است از لوازم کنترل و تنظيم نور در طراحي سيستم‌هاي روشنايي استفاده بشود تا انرژي بصورت مناسب استفاده شود.
در كليه فعاليت‌ها، تامين روشنايي كافي و مناسب در فضاي كار براي جلوگيري از بروز خستگي و آسيب‌ديدگي چشم كاركنان از ضروريات اوليه مي‌باشد. وجود روشنايي كافي بخصوص در مراكز صنعتي، خطوط توليد و كارگاه‌ها از حساسيت بالايي برخوردار است . در محل‌هاي مذكور احتمال بروز خطرات ناشي از عدم ديد كافي و صحيح افزايش يافته و از اين رو تامين روشنايي با شدت نور كافي در اين مناطق اجتناب ناپذير است.

اثرات سيستم روشنايي بهينه:

افزايش ايمني :
روشنائي منـاسب سبب كاهش خطاهاي انساني مي‌شود كه متعـاقباً افزايش ايمني در محيط‌هاي مختلف را بدنبال خواهد داشت.
افزايش بهره كاري :
روشنائي مناسب سبب كاهش خستگي ديد افراد گرديده كه اين امر خود سبب كاهش ضايعات توليد و افزايش بهره‌وري توليد مي‌گردد.
در استانداردهاي مهندسي براي هر مكاني با توجه به كاربري آن ميزاني از شدت روشنايي در نظر گرفته شده است كه جداول آنها به تفكيك كاربر‌ي‌هاي متفاوت، حداقل و حداكثر شدت روشنايي موردنياز و حتي شدت روشنايي پيشنهادي را معين كرده و بر اساس آنها مي توان شدت نور يك محيط را بصورت استاندارد با نرم افزار يا بصورت دستي محاسبه و طراحي كرد.

در جدول ذيل مثال‌هايي در خصوص ميزان روشنايي برخي محيط‌ها آورده شده است.

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

همانطور كه ملاحظه مي شود براي فعاليت‌هايي مانند مونتاژ و پاشيدن رنگ خودرو که ميزان ديد انسان اهميت زيادي دارد، ميزان روشنايي بالايي در حدود 1000 لوکس مورد نياز است كه قطعا" تامين اين مقدار روشنايي نيازمند روشن بودن چراغ‌هاي فراواني مي‌باشد. با اجراي روش‌هاي بهينه‌سازي در سيستم‌هاي روشنايي، مي‌توان بدون آنكه در تامين ميزان روشنايي لازم مشكلي ايجاد گردد، مصرف انرژي را تا حد امكان كاهش داد.

راهكارهاي بهينه سازي مصرف انرژي الكتريكي در سيستم‌هاي روشنايي

طبق تجربيات بدست آمده مهمترين و بهترين راهكارها جهت كاهش مصرف انرژي در مجتمع‌هاي مسكوني و سالنهاي توليدي عبارتند از:

الف - استفاده از لامپهاي فلورسنت يا مهتابي بجاي لامپهاي گازي بخار جيوه
ب - استفاده از تجهيزاتي كنترلي و هوشمند
ج- برنامه نگهداري و تعميرات ( نت ) مناسب و مدون
د- استفاده از استارترهاي رله‌دار


الف - استفاده از لامپهاي فلورسنت يا مهتابي:

امروزه يكي از راهكارهاي مناسب در بهينه سازي مصرف برق استفاده از لامپ‌هاي كم مصرف بجاي لامپ‌هاي قديمي مصرف بالا مي‌باشد.

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

در حال حاضر در اكثر كارخانجات صنعتي از لامپ‌هاي 400 وات بخار جيوه استفاده مي‌گردد. باتوجه به اينکه در حال حاضر لامپ‌هايي با راندمان بالا توليد مي‌شوند و با توجه به نمود رنگ بسيار پائين لامپ‌هاي بخار جيوه، استفاده از اين لامپ‌ها در دنيا رو به کاهش است. از سوي ديگر با توجه به مخاطراتي که بخار جيوه براي محيط زيست دارد توليد اين نوع لامپ‌ها در کشورهاي عضو اتحاديه اروپا ممنوع شده است. اين بدان معني است که کم‌کم دوران استفاده از اين لامپ‌ها براي تامين روشنايي در حال اتمام است. با اين حال به دليل طول عمر نسبتاً بالاي آنها هنوز به ميزان زيادي مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
لامپهاي مهتابي 36 يا 40 وات بهترين گزينه براي لامپهاي 400 وات بخار جيوه مي‌باشد. چون نور لامپ فلورسنت بوسيله حرارت ايجاد نمي‌شود، بلکه در اثر تحريک اتم‌ها توليد مي‌گردد، از نظر اقتصادي مفيد و مقرون به صرفه است. لامپ فلورسنت در سطح وسيع نور توليد نموده و روشنايي تأمين شده توسط اين لامپها سايه‌هاي کمي را ايجاد مي‌نمايد.

ب - استفاده از تجهيزاتي كنترلي و هوشمند:

1- تايمر:

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

تجربه نشان داده استفاده از نيروي انساني و اپراتور جهت كنترل روشنايي خطوط توليد مناسب نمي‌باشد. بعنوان مثال اپراتور فراموش مي نمايد در ساعات استراحت بين شيفت و ساعات غذا روشنايي هاي غير ضروري را خاموش نمايد. مثلا" در كابين هاي رنگ و كابين هاي بازرسي نهايي در كارخانجات خودرو سازي كه روشنايي بسيار زيادي نياز دارد، خاموش نمودن اين تعداد روشنايي در زمانهاي استراحت و غذا (2 ساعت در شبانه روز) صرفه جويي قابل توجهي در بر خواهد داشت. بنابراين بهترين راه براي خاموش كردن لامپ‌ها در اينگونه موارد استفاده از تايمرهاي ساعتي مي‌باشد. تايمرها را مي توان طوري تنظيم نمود كه در ساعات خاصي از شبانه روز چراغ‌ها را روشن يا خاموش نمايد.

2- سنسور حركت :

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

در راه‌پله‌ها و سرويس‌هاي بهداشتي با توجه به زمان متوسط بين دو تردد مي‌بايستي از سنسورهاي حركتي استفاده نمود. بدين صورت كاهش مصرف انرژي خوبي خواهيم داشت.
البته در مكان‌هاي پرتردد كه سوئيچينگ زياد باعث مستهلك شدن تجهيزات كنترلي مي‌گردد اين روش كاربرد ندارد.

3- فتوسل:

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

در گذشته ساختمان‌ها به نحوي طراحي مي‌شدند كه بتوانند از روشنايي طبيعي استفاده كنند. سهولت استفاده از نور مصنوعي و امكان كنترل شدت روشنايي آن ، روند توسعه و تكميل اين شيوه را كند كرد، ولي امروزه در طرح‌هاي معماري، بازگشتي به سمت استفاده از روشنايي طبيعي مشاهده مي‌گردد. در ساختمان‌ها به راحتي مي‌توان از روشنايي روز در بخش‌هاي پيراموني ساختمان كه در مجاورت فضاي بيرون قرار دارند، استفاده كرد. در نواحي مركزي ساختمان، استفاده از روشنايي روز ، مستلزم طراحي دقيق‌تر و پيچيده‌تر معماري ساختمان است، با اين وجود امروزه تجارب بسياري در طراحي و اجراي اين گونه ساختمان‌ها به منظور بهره‌مندي از روشنايي روز در فضاهاي داخلي و مركزي آنها كسب شده است. بديهي است در ساختمان‌هاي يك طبقه با سهولت بيشتري مي توان از روشنايي روز استفاده كرد. به همين ترتيب استفاده از روشنايي طبيعي در بسياري از محيط‌هاي صنعتي نيز عملي است. از سوي ديگر مي توان عملكرد چراغ‌ها را توسط سلول‌هاي نوري (فتوسل) كه در خارج از ساختمان نصب مي‌شود كنترل كرد. حسگرهاي نوري وسايلي حساس به نور هستند كه بنا به شدت نور طبيعي موجود، چراغ‌ها را روشن و خاموش مي‌كنند. با توزيع صحيح چراغ‌ها بر روي انشعابات و با استفاده از اين كنترل كننده‌ها، مي توان چراغ‌ها را بگونه‌اي تنظيم نمود كه مثلاً در هنگام روز چراغ‌هاي اطراف و نزديك به پنجره‌هاي خارجي (پنجر‌ هايي كه به بيرون باز مي‌شوند) و تعدادي از خطوط روشنائي داخلي خاموش شده و هنگام شب روشن گردند. به اين ترتيب ملاحظه مي‌شود كه با صرف هزينه‌اي بسيار ناچيز مي‌توان صرفه‌جويي قابل ملاحظه‌اي را تنها با خاموش كردن لامپ‌هاي اضافي انجام داد. اين عمل علاوه بركاهش هزينه انرژي ، باعث افزايش طول عمر لامپ نيز مي‌گردد كه از اين طريق نيز صرفه‌جويي مالي قابل ملاحظه‌اي حاصل مي‌شود.

4- بالاست الكترونيكي

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

امروزه بالاست‌هاي الکترونيکي به سرعت جايگزين بالاست‌هاي مغناطيسي مي‌شوند . اين بالاست‌ها بر اساس تئوري منابع تغذيه سوئيچينگ ساخته شده و براي کليه لامپ‌ها ( فلورسنت ، هالوژن ، متال هاليد ، جيوه‌اي و ...) موجود است . ولي بيشترين مزايا را براي لامپ‌هاي فلورسنت دارد که عبارتند از :
کاهش مصرف برق
بالاست الکترونيکي نسبت به بالاست مغناطيسي تلفات گرمايي بسيار کمتري دارد بنابراين بالاست الکترونيکي لامپ فلورسنت از 6% تا 10% مصرف برق را نسبت به بالاست مغناطيسي كاهش مي‌دهد.
 افزايش نوردهي لامپ
نوردهي لامپ‌هاي فلورسنت در فرکانس‌هاي بالاتر از 20 كيلوهرتز افزايش مي‌يابد . فرکانس کار بالاست‌هاي الکترونيکي معمولا بالاتر از 20 كيلوهرتز مي‌باشد لذا ميزان نوردهي بالاست الکترونيکي در لامپ‌هاي فلورسنت بيشتر از بالاست مغناطيسي مي‌باشد.
 افزايش طول عمر لامپ
بالاست مغناطيسي با چشمک زدن لامپ را روشن مي‌کند . ولي بالاست الکترونيکي لامپ فلورسنت را بلافاصله روشن کرده و فشار کمتري به فيلامان‌ها وارد مي‌کند. اين عامل باعث افزايش طول عمر لامپ مي‌شود.
 نور يکنواخت
بالاست مغناطيسي با فرکانس 50 هرتز برق شهر لامپ را روشن مي‌کند . و نور لامپ با فرکانس 100 هرتز سوسو مي‌زند که به طور مستقيم قابل رويت نيست . ولي اثر آن در کناره‌هاي لامپ قابل مشاهده است. اين سوسو در موقع مطالعه و کار خستگي چشم را به همراه دارد. و با بالا رفتن زمان، باعث خستگي عصبي مي‌شود. ولي بالاست الکترونيکي با فرکانس بالا کار مي‌کند. لذا لامپ متصل به آن داراي نور پر و يکنواخت است.
 عملکرد با ولتاژ پايين
با کاهش ولتاژ برق شهر بالاست مغناطيسي قادر به روشن کردن لامپ نمي‌باشد . ولي بالاست الکترونيکي با ولتاژ پايين حتي تا 110 ولت لامپ را روشن مي‌کند.
 بدون نياز به استارت
بالاست الکترونيکي نياز به استارت نداشته و بلافاصله لامپ را روشن مي‌کند. عدم وجود استارت نياز به سرويس و نگهداري را کاهش داده، همچنين باعث افزايش طول عمر لامپ مي‌شود.
 بدون صدا و لرزش
بالاست الکترونيکي به علت عملکرد در فرکانس بالا و ايجاد ميدان مغناطيسي ضعيف ، صدا و لرزش ايجاد نمي‌کند.
 وزن کم
وزن 10 عدد بالاست الکترونيکي برابر وزن 1 عدد بالاست القايي يا مغناطيسي مي‌باشد.

ج- برنامه نت (نگهداري و تعميرات) مناسب و مدون

تميز كردن سطح چراغها و لامپ‌ها سبب افزايش شدت روشنايي گرديده و افزايش ضريب نگهداري را بدنبال دارد. حتي در محيط‌هاي خيلي تميز هم پس از سه سال استفاده از چراغ ها، به دليل كثيفي سطح لامپ‌ها و انعكاس‌دهنده‌ها، تا 15 درصد از روشنايي خروجي كاسته مي‌شود. اين امر در محيط‌هاي كارگاهي تاثير شديدتري در كاهش روشنايي خروجي خواهد داشت. به اين منظور حباب لامپ‌ها و سطوح انعكاس‌دهنده نور،. با توجه به شرايط محيطي محل قرار گرفتن لامپ‌ها مي‌بايستي طبق يك برنامه نگهداري و تعميرات مدون بصورت يك ماهه يا دو ماهه يا شش ماهه كاملاً تميز گردند.

د- استفاده از استارتر‌هاي رله دار

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

در حال حاضر در سيستم‌هاي روشنايي پاركينگ مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني، سالن‌هاي بزرگ توليدي و بسته‌بندي، انبارهاي بزرگ صنعتي، نيروگاه‌ها، پالايشگاه‌ها و غيره ، جهت تامين روشنايي عمومي از لامپهاي فلورسنت (مهتابي) با استارترهاي معمولي استفاده مي‌گردد.
لامپهاي فلورسنت در اثر كاركرد پس از مدتي نيم سوز شده و با توجه به عدم دسترسي آسان، عدم انجام سرويس و نگهداري مناسب و تعويض به موقع لامپ‌هاي نيم‌سوز ، اين لامپها تا زمان نامعلومي در مدار باقي مي‌مانند که اين امر موجب استفاده بيهوده انرژي مي‌گردد.
طبق تحقيقات و تجربيات بدست آمده لامپهاي فلورسنت 40 وات وقتي نيم‌سوز مي‌گردند در صورت در مدار ماندن تواني حدود 20 الي 30 وات تلف مي‌نمايند البته بدون اينكه راندماني داشته و روشنايي ايجاد نمايند.

علت عدم تعويض به موقع لامپ‌هاي نيم سوز

بدليل ارتفاع زياد اينگونه مكان‌ها استفاده از چهارپايه‌هاي بزرگ چرخ‌دار يا بالابر يا داربست جهت تعويض لامپ‌هاي نيم‌سوز مورد نياز مي‌باشد. با توجه به سختي استفاده از اين وسايل و هزينه بالاي استفاده از بالابر و نصب داربست معمولا" تعويض لامپ‌هاي نيم سوز با پريود زماني نسبتا" بالايي انجام مي‌گيرد .

نحوه عملكرد استارتر‌هاي رله دار

جهت صرفه‌جويي در مصرف انرژي گران‌بهاي برق مي‌توان از استارتر‌هاي رله دار استفاده نمود. عملکرد اين نوع استارترها به گونه‌اي است که در صورت قطع و وصل‌هاي مرتب و يا داغ شدن بيش از حد لامپ، فيوز فشنگي روي استارتر قطع گرديده و بصورت اتوماتيك لامپ نيم سوز از مدار خارج مي‌گردد و تا زماني که اين لامپ با لامپ سالم تعويض نگردد همچنان از مدار خارج مي‌ماند. البته فيوز فشنگي استارتر بعد از تعويض لامپ معيوب براحتي با فشردن مجددا" وصل مي‌گردد.

ساختمان هوشمند, هوشمند سازی مدارس, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند, ساختمانهای هوشمند, هوشمندسازی ساختمان, سیستم های هوشمند, ساختمان, استاندارد KNX, خانه هوشمند, ساختمان هوشمند ABB, آویتا, مرکز بین المللی آموزش KNX, کنترل هوشمند ساختمان, کنترل هوشمند روشنایی, کنترل هوشمند گرمایش و سرمایش, کنترل هوشمند,  ABB, صرفه جویی انرژی, ویلای هوشمند, هتل هوشمند, مدرک بین المللی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان KNX, Busch Jaeger ساختمان هوشمند, مدرسه هوشمند, سیستم هوشمند ساختمان, خانه های هوشمند, سیستم های هوشمند ساختمان, شرکت هوشمند سازی ساختمان, سیستم کنترل هوشمند ساختمان, هتل هوشمند, تجهیزات هوشمند سازی, سیستم مدیریت هوشمند

معمولا در مناطقي كه تردد كمي در آنجا وجود دارد مانند پاركينگ‌هاي بزرگ آپارتمان‌ها و محدوده هواسازها و كوره‌ها در كارخانجات توليدي از استارترهاي رله دار استفاده مي‌گردد.
اين نوع استارترها اخيرا" وارد بازار ايران شده و بدليل قيمت بالاي آن نسبت به استارترهاي معمولي كمتر مورد استفاده قرارگرفته ولي با توجه به مبحث هدفمندي يارانه‌ها و افزايش قيمت حامل‌هاي انژري قطعا" استفاده از اين نوع استارترها مقرون به صرفه خواهد بود.

برآورد هزينه استفاده از استارترهاي رله دار :

مثال: يك سالن توليدي صنعتي داراي 1000 لامپ مهتابي 40 است.
در صورت نيم‌سوز شدن 200 لامپ فلورسنت مصرف برق اين تعداد به شرح ذيل است :
توان مصرفي لامپ نيم سوز = 25 وات
200*25=5000 وات در ساعت
اگر بطور ميانگين زمان استفاده از روشنايي مهتابي ها از ساعت 17 تا ساعت 7 صبح در نظر گرفته شود (14 ساعت در شبانه روز) بنابراين:

مصرف انرژي در 24 ساعت برابر است با 5000*14=70000 وات ساعت يا 70 كيلووات ساعت و در يك ماه برابر است با 70 * 30 = 2100 كيلو وات ساعت

از طرفي تعرفه برق براي توليد در بخش صنعت و معدن 400 ريال به ازاي هر کيلووات ساعت در نظر گرفته شده است.(تعرفه برق براي بخش مسكوني 485 ريال است)
2100 * 400 = 840000 ريال در ماه

يعني اگر تعداد 200 عددي كه در حال حاضر بصورت نيم‌سوز در مدار هستند از مدار خارج كنيم حدود 840000 ريال معادل 84000 تومان صرفه‌جويي در ماه خواهيم داشت.

از طرفي هزينه خريد يك عدد استارتر رله دار با برند خيلي خوب معادل 2 يورو مي‌باشد.
اگر هر يورو 32900 ريال محاسبه گردد قيمت هر عدد استارتر برابر است با
2 * 32900 = 65800 ريال

به عبارت ديگر در صورت استفاده از استارتر‌هاي مذكور هزينه خريد تعداد 12 عدد استارتر از محل صرفه‌جويي در پرداخت قبض برق يك ماه تامين مي‌گردد.
65800/840000 = 12 عدد
به‌عنوان مثال در يك مجتمع مسكوني يا يك شركت توليدي كه تعويض لامپ‌هاي نيم‌سوز آن در بازه زماني چهار ماهه انجام مي‌گردد، با فرض مثال فوق هزينه خريد 48 عدد استارتر از محل صرفه‌جويي در پرداخت قبوض برق تامين مي‌گردد.


نتيجه گيري:

يکي از راه‌هاي کاهش مصرف انرژي استفاده از سيستم‌هاي روشنايي مناسب و بهينه مي‌باشد. زيرا امروزه بخش اعظمي از مصرف انرژي به تامين نور مصنوعي در كارخانجات توليدي صنعتي و مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني مي‌رسد و براي مصرف بهينه بايد از سيستم‌هاي روشنايي مناسب استفاده کرد. براي اين منظور افزايش راندمان و بهره نوري منابع نور اولين شاخص جهت کاهش مصرف انرژي مي‌باشد و همچنين استفاده از نور طبيعي به تنهايي و يا در ترکيب با نور مصنوعي نيز اهميت بسزايي دارد. همچنين استفاده از سنسورهاي حركتي ، تايمرهاي صنعتي و حس‌گرها (فتوسل‌ها) کمک شاياني در تنظيم دستي و اتوماتيک نور در محيط مي‌کنند و در نتيجه باعث کاهش مصرف انرژي مي‌گردد.


منابع:

1-كتاب اصول مهندسي روشنايي - دکتر حسن کلهر
2- www.givcompany.com
3- www.osram.com
4- تجربيات 4 ساله در زمينه نت سيستم‌هاي روشنايي در سالن‌هاي توليدي

 

امتیاز به مطلب

میزان رای بازدیدکننده گان: 100% - 3800 votes

100%

مديريت مصرف انرژي برق در سيستم‌هاي روشنايي

مديريت مصرف انرژي برق در سيستم‌هاي روشنايي

مديريت مصرف انرژي برق در سيستم‌هاي روشنايي مجتمع‌هاي مسكوني و خطوط توليد صنعتي يکي از مهمترين کاربردهاي انرژي الکتريکي استفاده در سيستم‌هاي روشنايي است و تبديل انرژي الکتريکي به نور به سختي انجام مي‌گيرد. منابع نور و به ويژه نوع سنتي آن داراي راندمان بسيار کوچکي است و اهم انرژي اخذ شده را تلف نموده و به هدر مي‌دهد و نياز است در ساخت منابع نور جديد براي بهبود و افزايش ضريب بهره آنها هر چه بيشتر تحقيق شود. همچنين نور حاصل از اين منابع به دليل وجود انواع موانع و منعکس کننده‌ها نيز به درستي توزيع نمي‌شود و لازم است در طراحي، بهره‌برداري و سرويس و نگهداري از سيستم‌هاي روشنايي به توزيع مناسب نور پرداخت تا حداکثر صرفه‌جويي را تامين نماييم و همچنين با استفاده از نور طبيعي، تجهيزات کنترلي و انجام سرويس و نگهداري مناسب سيستم روشنايي، مديريت انرژي و بهينه‌سازي مصرف انرژي بطور کامل انجام گيرد. مقدمه نور است که به چشم انسان‌ها بينايي مي‌دهد و بدون نور فرقي بين انسان‌هاي روشندل و سالم وجود ندارد و انسان براي رويت محيط اطراف خود و ارتباط با آن نياز به نور دارد و با توجه به گسترش فعاليت‌هاي اجتماعي همواره لازم است در تمامي ساعات شبانه روز منابع نور در اختيار انسان‌ها باشد و در اين راستا يکي از کاربردهاي اساسي انرژي الکتريکي تبديل آن به نور است و با توجه به کاربرد روز افزون نور مصنوعي در محيط‌هاي مختلف, ميزان استفاده از انرژي الکتريکي به شدت رو به افزايش است و امروزه در بيشتر کشورها قله مصرف روزانه انرژي به استفاده از نور درشب مربوط مي شود. لذا لازم است براي بهره‌برداري بهينه از انرژي الکتريکي اين سرمايه عظيم کشور هرچه بيشتر تلاش نمود و به همين منظور لازم است در طراحي و ساخت لامپ‌ها و منابع تبديل انرژي الکتريکي به نور تلاش بسيار زياد صورت پذيرد, زيرا لامپ‌ها و منابع نور سنتي مورد استفاده داراي راندمان بسيار کوچکي در حد صفر مي‌باشند و تقريبا 98 درصد انرژي داده شده به آنها به گرما و حرارت تبديل شده و به هدر مي‌رود. با توجه به اين مسئله علاوه بر نياز به ساخت لامپ‌ها و منابع نور جديد با بهره نوري بالا و ايجاد فرهنگ استفاده و کاربرد آنها، لازم است در طراحي سيستم‌هاي روشنايي نيز با رعايت استانداردهاي روشنايي از نور موضعي بر اساس کاربرد در محيط‌هاي مختلف حداکثر استفاده بشود. همچنين در ترکيب با نور مصنوعي از نور طبيعي که منبع انرژي خدادادي عظيمي است و در طبيعت به وفور يافت مي‌شود هرچه بيشتر استفاده کرد. در ضمن براي کنترل مصرف انرژي لازم است از لوازم کنترل و تنظيم نور در طراحي سيستم‌هاي روشنايي استفاده بشود تا انرژي بصورت مناسب استفاده شود.در كليه فعاليت‌ها، تامين روشنايي كافي و مناسب در فضاي كار براي جلوگيري از بروز خستگي و آسيب‌ديدگي چشم كاركنان از ضروريات اوليه مي‌باشد. وجود روشنايي كافي بخصوص در مراكز صنعتي، خطوط توليد و كارگاه‌ها از حساسيت بالايي برخوردار است . در محل‌هاي مذكور احتمال بروز خطرات ناشي از عدم ديد كافي و صحيح افزايش يافته و از اين رو تامين روشنايي با شدت نور كافي در اين مناطق اجتناب ناپذير است. اثرات سيستم روشنايي بهينه: افزايش ايمني :روشنائي منـاسب سبب كاهش خطاهاي انساني مي‌شود كه متعـاقباً افزايش ايمني در محيط‌هاي مختلف را بدنبال خواهد داشت.افزايش بهره كاري : روشنائي مناسب سبب كاهش خستگي ديد افراد گرديده كه اين امر خود سبب كاهش ضايعات توليد و افزايش بهره‌وري توليد مي‌گردد.در استانداردهاي مهندسي براي هر مكاني با توجه به كاربري آن ميزاني از شدت روشنايي در نظر گرفته شده است كه جداول آنها به تفكيك كاربر‌ي‌هاي متفاوت، حداقل و حداكثر شدت روشنايي موردنياز و حتي شدت روشنايي پيشنهادي را معين كرده و بر اساس آنها مي توان شدت نور يك محيط را بصورت استاندارد با نرم افزار يا بصورت دستي محاسبه و طراحي كرد. در جدول ذيل مثال‌هايي در خصوص ميزان روشنايي برخي محيط‌ها آورده شده است. همانطور كه ملاحظه مي شود براي فعاليت‌هايي مانند مونتاژ و پاشيدن رنگ خودرو که ميزان ديد انسان اهميت زيادي دارد، ميزان روشنايي بالايي در حدود 1000 لوکس مورد نياز است كه قطعا" تامين اين مقدار روشنايي نيازمند روشن بودن چراغ‌هاي فراواني مي‌باشد. با اجراي روش‌هاي بهينه‌سازي در سيستم‌هاي روشنايي، مي‌توان بدون آنكه در تامين ميزان روشنايي لازم مشكلي ايجاد گردد، مصرف انرژي را تا حد امكان كاهش داد. راهكارهاي بهينه سازي مصرف انرژي الكتريكي در سيستم‌هاي روشنايي طبق تجربيات بدست آمده مهمترين و بهترين راهكارها جهت كاهش مصرف انرژي در مجتمع‌هاي مسكوني و سالنهاي توليدي عبارتند از: الف - استفاده از لامپهاي فلورسنت يا مهتابي بجاي لامپهاي گازي بخار جيوهب - استفاده از تجهيزاتي كنترلي و هوشمندج- برنامه نگهداري و تعميرات ( نت ) مناسب و مدوند- استفاده از استارترهاي رله‌دار الف - استفاده از لامپهاي فلورسنت يا مهتابي: امروزه يكي از راهكارهاي مناسب در بهينه سازي مصرف برق استفاده از لامپ‌هاي كم مصرف بجاي لامپ‌هاي قديمي مصرف بالا مي‌باشد. در حال حاضر در اكثر كارخانجات صنعتي از لامپ‌هاي 400 وات بخار جيوه استفاده مي‌گردد. باتوجه به اينکه در حال حاضر لامپ‌هايي با راندمان بالا توليد مي‌شوند و با توجه به نمود رنگ بسيار پائين لامپ‌هاي بخار جيوه، استفاده از اين لامپ‌ها در دنيا رو به کاهش است. از سوي ديگر با توجه به مخاطراتي که بخار جيوه براي محيط زيست دارد توليد اين نوع لامپ‌ها در کشورهاي عضو اتحاديه اروپا ممنوع شده است. اين بدان معني است که کم‌کم دوران استفاده از اين لامپ‌ها براي تامين روشنايي در حال اتمام است. با اين حال به دليل طول عمر نسبتاً بالاي آنها هنوز به ميزان زيادي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. لامپهاي مهتابي 36 يا 40 وات بهترين گزينه براي لامپهاي 400 وات بخار جيوه مي‌باشد. چون نور لامپ فلورسنت بوسيله حرارت ايجاد نمي‌شود، بلکه در اثر تحريک اتم‌ها توليد مي‌گردد، از نظر اقتصادي مفيد و مقرون به صرفه است. لامپ فلورسنت در سطح وسيع نور توليد نموده و روشنايي تأمين شده توسط اين لامپها سايه‌هاي کمي را ايجاد مي‌نمايد. ب - استفاده از تجهيزاتي كنترلي و هوشمند: 1- تايمر: تجربه نشان داده استفاده از نيروي انساني و اپراتور جهت كنترل روشنايي خطوط توليد مناسب نمي‌باشد. بعنوان مثال اپراتور فراموش مي نمايد در ساعات استراحت بين شيفت و ساعات غذا روشنايي هاي غير ضروري را خاموش نمايد. مثلا" در كابين هاي رنگ و كابين هاي بازرسي نهايي در كارخانجات خودرو سازي كه روشنايي بسيار زيادي نياز دارد، خاموش نمودن اين تعداد روشنايي در زمانهاي استراحت و غذا (2 ساعت در شبانه روز) صرفه جويي قابل توجهي در بر خواهد داشت. بنابراين بهترين راه براي خاموش كردن لامپ‌ها در اينگونه موارد استفاده از تايمرهاي ساعتي مي‌باشد. تايمرها را مي توان طوري تنظيم نمود كه در ساعات خاصي از شبانه روز چراغ‌ها را روشن يا خاموش نمايد. 2- سنسور حركت : در راه‌پله‌ها و سرويس‌هاي بهداشتي با توجه به زمان متوسط بين دو تردد مي‌بايستي از سنسورهاي حركتي استفاده نمود. بدين صورت كاهش مصرف انرژي خوبي خواهيم داشت.البته در مكان‌هاي پرتردد كه سوئيچينگ زياد باعث مستهلك شدن تجهيزات كنترلي مي‌گردد اين روش كاربرد ندارد. 3- فتوسل: در گذشته ساختمان‌ها به نحوي طراحي مي‌شدند كه بتوانند از روشنايي طبيعي استفاده كنند. سهولت استفاده از نور مصنوعي و امكان كنترل شدت روشنايي آن ، روند توسعه و تكميل اين شيوه را كند كرد، ولي امروزه در طرح‌هاي معماري، بازگشتي به سمت استفاده از روشنايي طبيعي مشاهده مي‌گردد. در ساختمان‌ها به راحتي مي‌توان از روشنايي روز در بخش‌هاي پيراموني ساختمان كه در مجاورت فضاي بيرون قرار دارند، استفاده كرد. در نواحي مركزي ساختمان، استفاده از روشنايي روز ، مستلزم طراحي دقيق‌تر و پيچيده‌تر معماري ساختمان است، با اين وجود امروزه تجارب بسياري در طراحي و اجراي اين گونه ساختمان‌ها به منظور بهره‌مندي از روشنايي روز در فضاهاي داخلي و مركزي آنها كسب شده است. بديهي است در ساختمان‌هاي يك طبقه با سهولت بيشتري مي توان از روشنايي روز استفاده كرد. به همين ترتيب استفاده از روشنايي طبيعي در بسياري از محيط‌هاي صنعتي نيز عملي است. از سوي ديگر مي توان عملكرد چراغ‌ها را توسط سلول‌هاي نوري (فتوسل) كه در خارج از ساختمان نصب مي‌شود كنترل كرد. حسگرهاي نوري وسايلي حساس به نور هستند كه بنا به شدت نور طبيعي موجود، چراغ‌ها را روشن و خاموش مي‌كنند. با توزيع صحيح چراغ‌ها بر روي انشعابات و با استفاده از اين كنترل كننده‌ها، مي توان چراغ‌ها را بگونه‌اي تنظيم نمود كه مثلاً در هنگام روز چراغ‌هاي اطراف و نزديك به پنجره‌هاي خارجي (پنجر‌ هايي كه به بيرون باز مي‌شوند) و تعدادي از خطوط روشنائي داخلي خاموش شده و هنگام شب روشن گردند. به اين ترتيب ملاحظه مي‌شود كه با صرف هزينه‌اي بسيار ناچيز مي‌توان صرفه‌جويي قابل ملاحظه‌اي را تنها با خاموش كردن لامپ‌هاي اضافي انجام داد. اين عمل علاوه بركاهش هزينه انرژي ، باعث افزايش طول عمر لامپ نيز مي‌گردد كه از اين طريق نيز صرفه‌جويي مالي قابل ملاحظه‌اي حاصل مي‌شود. 4- بالاست الكترونيكي امروزه بالاست‌هاي الکترونيکي به سرعت جايگزين بالاست‌هاي مغناطيسي مي‌شوند . اين بالاست‌ها بر اساس تئوري منابع تغذيه سوئيچينگ ساخته شده و براي کليه لامپ‌ها ( فلورسنت ، هالوژن ، متال هاليد ، جيوه‌اي و ...) موجود است . ولي بيشترين مزايا را براي لامپ‌هاي فلورسنت دارد که عبارتند از :کاهش مصرف برق بالاست الکترونيکي نسبت به بالاست مغناطيسي تلفات گرمايي بسيار کمتري دارد بنابراين بالاست الکترونيکي لامپ فلورسنت از 6% تا 10% مصرف برق را نسبت به بالاست مغناطيسي كاهش مي‌دهد.  افزايش نوردهي لامپ نوردهي لامپ‌هاي فلورسنت در فرکانس‌هاي بالاتر از 20 كيلوهرتز افزايش مي‌يابد . فرکانس کار بالاست‌هاي الکترونيکي معمولا بالاتر از 20 كيلوهرتز مي‌باشد لذا ميزان نوردهي بالاست الکترونيکي در لامپ‌هاي فلورسنت بيشتر از بالاست مغناطيسي مي‌باشد. افزايش طول عمر لامپبالاست مغناطيسي با چشمک زدن لامپ را روشن مي‌کند . ولي بالاست الکترونيکي لامپ فلورسنت را بلافاصله روشن کرده و فشار کمتري به فيلامان‌ها وارد مي‌کند. اين عامل باعث افزايش طول عمر لامپ مي‌شود. نور يکنواختبالاست مغناطيسي با فرکانس 50 هرتز برق شهر لامپ را روشن مي‌کند . و نور لامپ با فرکانس 100 هرتز سوسو مي‌زند که به طور مستقيم قابل رويت نيست . ولي اثر آن در کناره‌هاي لامپ قابل مشاهده است. اين سوسو در موقع مطالعه و کار خستگي چشم را به همراه دارد. و با بالا رفتن زمان، باعث خستگي عصبي مي‌شود. ولي بالاست الکترونيکي با فرکانس بالا کار مي‌کند. لذا لامپ متصل به آن داراي نور پر و يکنواخت است. عملکرد با ولتاژ پايينبا کاهش ولتاژ برق شهر بالاست مغناطيسي قادر به روشن کردن لامپ نمي‌باشد . ولي بالاست الکترونيکي با ولتاژ پايين حتي تا 110 ولت لامپ را روشن مي‌کند. بدون نياز به استارتبالاست الکترونيکي نياز به استارت نداشته و بلافاصله لامپ را روشن مي‌کند. عدم وجود استارت نياز به سرويس و نگهداري را کاهش داده، همچنين باعث افزايش طول عمر لامپ مي‌شود. بدون صدا و لرزش بالاست الکترونيکي به علت عملکرد در فرکانس بالا و ايجاد ميدان مغناطيسي ضعيف ، صدا و لرزش ايجاد نمي‌کند. وزن کموزن 10 عدد بالاست الکترونيکي برابر وزن 1 عدد بالاست القايي يا مغناطيسي مي‌باشد. ج- برنامه نت (نگهداري و تعميرات) مناسب و مدون تميز كردن سطح چراغها و لامپ‌ها سبب افزايش شدت روشنايي گرديده و افزايش ضريب نگهداري را بدنبال دارد. حتي در محيط‌هاي خيلي تميز هم پس از سه سال استفاده از چراغ ها، به دليل كثيفي سطح لامپ‌ها و انعكاس‌دهنده‌ها، تا 15 درصد از روشنايي خروجي كاسته مي‌شود. اين امر در محيط‌هاي كارگاهي تاثير شديدتري در كاهش روشنايي خروجي خواهد داشت. به اين منظور حباب لامپ‌ها و سطوح انعكاس‌دهنده نور،. با توجه به شرايط محيطي محل قرار گرفتن لامپ‌ها مي‌بايستي طبق يك برنامه نگهداري و تعميرات مدون بصورت يك ماهه يا دو ماهه يا شش ماهه كاملاً تميز گردند. د- استفاده از استارتر‌هاي رله دار در حال حاضر در سيستم‌هاي روشنايي پاركينگ مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني، سالن‌هاي بزرگ توليدي و بسته‌بندي، انبارهاي بزرگ صنعتي، نيروگاه‌ها، پالايشگاه‌ها و غيره ، جهت تامين روشنايي عمومي از لامپهاي فلورسنت (مهتابي) با استارترهاي معمولي استفاده مي‌گردد. لامپهاي فلورسنت در اثر كاركرد پس از مدتي نيم سوز شده و با توجه به عدم دسترسي آسان، عدم انجام سرويس و نگهداري مناسب و تعويض به موقع لامپ‌هاي نيم‌سوز ، اين لامپها تا زمان نامعلومي در مدار باقي مي‌مانند که اين امر موجب استفاده بيهوده انرژي مي‌گردد.طبق تحقيقات و تجربيات بدست آمده لامپهاي فلورسنت 40 وات وقتي نيم‌سوز مي‌گردند در صورت در مدار ماندن تواني حدود 20 الي 30 وات تلف مي‌نمايند البته بدون اينكه راندماني داشته و روشنايي ايجاد نمايند. علت عدم تعويض به موقع لامپ‌هاي نيم سوز بدليل ارتفاع زياد اينگونه مكان‌ها استفاده از چهارپايه‌هاي بزرگ چرخ‌دار يا بالابر يا داربست جهت تعويض لامپ‌هاي نيم‌سوز مورد نياز مي‌باشد. با توجه به سختي استفاده از اين وسايل و هزينه بالاي استفاده از بالابر و نصب داربست معمولا" تعويض لامپ‌هاي نيم سوز با پريود زماني نسبتا" بالايي انجام مي‌گيرد . نحوه عملكرد استارتر‌هاي رله دار جهت صرفه‌جويي در مصرف انرژي گران‌بهاي برق مي‌توان از استارتر‌هاي رله دار استفاده نمود. عملکرد اين نوع استارترها به گونه‌اي است که در صورت قطع و وصل‌هاي مرتب و يا داغ شدن بيش از حد لامپ، فيوز فشنگي روي استارتر قطع گرديده و بصورت اتوماتيك لامپ نيم سوز از مدار خارج مي‌گردد و تا زماني که اين لامپ با لامپ سالم تعويض نگردد همچنان از مدار خارج مي‌ماند. البته فيوز فشنگي استارتر بعد از تعويض لامپ معيوب براحتي با فشردن مجددا" وصل مي‌گردد. معمولا در مناطقي كه تردد كمي در آنجا وجود دارد مانند پاركينگ‌هاي بزرگ آپارتمان‌ها و محدوده هواسازها و كوره‌ها در كارخانجات توليدي از استارترهاي رله دار استفاده مي‌گردد.اين نوع استارترها اخيرا" وارد بازار ايران شده و بدليل قيمت بالاي آن نسبت به استارترهاي معمولي كمتر مورد استفاده قرارگرفته ولي با توجه به مبحث هدفمندي يارانه‌ها و افزايش قيمت حامل‌هاي انژري قطعا" استفاده از اين نوع استارترها مقرون به صرفه خواهد بود. برآورد هزينه استفاده از استارترهاي رله دار : مثال: يك سالن توليدي صنعتي داراي 1000 لامپ مهتابي 40 است.در صورت نيم‌سوز شدن 200 لامپ فلورسنت مصرف برق اين تعداد به شرح ذيل است :توان مصرفي لامپ نيم سوز = 25 وات200*25=5000 وات در ساعتاگر بطور ميانگين زمان استفاده از روشنايي مهتابي ها از ساعت 17 تا ساعت 7 صبح در نظر گرفته شود (14 ساعت در شبانه روز) بنابراين: مصرف انرژي در 24 ساعت برابر است با 5000*14=70000 وات ساعت يا 70 كيلووات ساعت و در يك ماه برابر است با 70 * 30 = 2100 كيلو وات ساعت از طرفي تعرفه برق براي توليد در بخش صنعت و معدن 400 ريال به ازاي هر کيلووات ساعت در نظر گرفته شده است.(تعرفه برق براي بخش مسكوني 485 ريال است)2100 * 400 = 840000 ريال در ماه يعني اگر تعداد 200 عددي كه در حال حاضر بصورت نيم‌سوز در مدار هستند از مدار خارج كنيم حدود 840000 ريال معادل 84000 تومان صرفه‌جويي در ماه خواهيم داشت. از طرفي هزينه خريد يك عدد استارتر رله دار با برند خيلي خوب معادل 2 يورو مي‌باشد. اگر هر يورو 32900 ريال محاسبه گردد قيمت هر عدد استارتر برابر است با 2 * 32900 = 65800 ريال به عبارت ديگر در صورت استفاده از استارتر‌هاي مذكور هزينه خريد تعداد 12 عدد استارتر از محل صرفه‌جويي در پرداخت قبض برق يك ماه تامين مي‌گردد.65800/840000 = 12 عددبه‌عنوان مثال در يك مجتمع مسكوني يا يك شركت توليدي كه تعويض لامپ‌هاي نيم‌سوز آن در بازه زماني چهار ماهه انجام مي‌گردد، با فرض مثال فوق هزينه خريد 48 عدد استارتر از محل صرفه‌جويي در پرداخت قبوض برق تامين مي‌گردد. نتيجه گيري: يکي از راه‌هاي کاهش مصرف انرژي استفاده از سيستم‌هاي روشنايي مناسب و بهينه مي‌باشد. زيرا امروزه بخش اعظمي از مصرف انرژي به تامين نور مصنوعي در كارخانجات توليدي صنعتي و مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني مي‌رسد و براي مصرف بهينه بايد از سيستم‌هاي روشنايي مناسب استفاده کرد. براي اين منظور افزايش راندمان و بهره نوري منابع نور اولين شاخص جهت کاهش مصرف انرژي مي‌باشد و همچنين استفاده از نور طبيعي به تنهايي و يا در ترکيب با نور مصنوعي نيز اهميت بسزايي دارد. همچنين استفاده از سنسورهاي حركتي ، تايمرهاي صنعتي و حس‌گرها (فتوسل‌ها) کمک شاياني در تنظيم دستي و اتوماتيک نور در محيط مي‌کنند و در نتيجه باعث کاهش مصرف انرژي مي‌گردد. منابع: 1-كتاب اصول مهندسي روشنايي - دکتر حسن کلهر2- www.givcompany.com3- www.osram.com4- تجربيات 4 ساله در زمينه نت سيستم‌هاي روشنايي در سالن‌هاي توليدي  
مديريت مصرف انرژي برق در سيستم‌هاي روشنايي مجتمع‌هاي مسكوني و خطوط توليد صنعتي يکي از مهمترين کاربردهاي انرژي الکتريکي استفاده در سيستم‌هاي روشنايي است و تبديل انرژي الکتريکي به نور به سختي انجام مي‌گيرد. منابع نور و به ويژه نوع سنتي آن داراي راندمان بسيار کوچکي است و اهم انرژي اخذ شده را تلف نموده و به هدر مي‌دهد و نياز است در ساخت منابع نور جديد براي بهبود و افزايش ضريب بهره آنها هر چه بيشتر تحقيق شود. همچنين نور حاصل از اين منابع به دليل وجود انواع موانع و منعکس کننده‌ها نيز به درستي توزيع نمي‌شود و لازم است در طراحي، بهره‌برداري و سرويس و نگهداري از سيستم‌هاي روشنايي به توزيع مناسب نور پرداخت تا حداکثر صرفه‌جويي را تامين نماييم و همچنين با استفاده از نور طبيعي، تجهيزات کنترلي و انجام سرويس و نگهداري مناسب سيستم روشنايي، مديريت انرژي و بهينه‌سازي مصرف انرژي بطور کامل انجام گيرد. مقدمه نور است که به چشم انسان‌ها بينايي مي‌دهد و بدون نور فرقي بين انسان‌هاي روشندل و سالم وجود ندارد و انسان براي رويت محيط اطراف خود و ارتباط با آن نياز به نور دارد و با توجه به گسترش فعاليت‌هاي اجتماعي همواره لازم است در تمامي ساعات شبانه روز منابع نور در اختيار انسان‌ها باشد و در اين راستا يکي از کاربردهاي اساسي انرژي الکتريکي تبديل آن به نور است و با توجه به کاربرد روز افزون نور مصنوعي در محيط‌هاي مختلف, ميزان استفاده از انرژي الکتريکي به شدت رو به افزايش است و امروزه در بيشتر کشورها قله مصرف روزانه انرژي به استفاده از نور درشب مربوط مي شود. لذا لازم است براي بهره‌برداري بهينه از انرژي الکتريکي اين سرمايه عظيم کشور هرچه بيشتر تلاش نمود و به همين منظور لازم است در طراحي و ساخت لامپ‌ها و منابع تبديل انرژي الکتريکي به نور تلاش بسيار زياد صورت پذيرد, زيرا لامپ‌ها و منابع نور سنتي مورد استفاده داراي راندمان بسيار کوچکي در حد صفر مي‌باشند و تقريبا 98 درصد انرژي داده شده به آنها به گرما و حرارت تبديل شده و به هدر مي‌رود. با توجه به اين مسئله علاوه بر نياز به ساخت لامپ‌ها و منابع نور جديد با بهره نوري بالا و ايجاد فرهنگ استفاده و کاربرد آنها، لازم است در طراحي سيستم‌هاي روشنايي نيز با رعايت استانداردهاي روشنايي از نور موضعي بر اساس کاربرد در محيط‌هاي مختلف حداکثر استفاده بشود. همچنين در ترکيب با نور مصنوعي از نور طبيعي که منبع انرژي خدادادي عظيمي است و در طبيعت به وفور يافت مي‌شود هرچه بيشتر استفاده کرد. در ضمن براي کنترل مصرف انرژي لازم است از لوازم کنترل و تنظيم نور در طراحي سيستم‌هاي روشنايي استفاده بشود تا انرژي بصورت مناسب استفاده شود.در كليه فعاليت‌ها، تامين روشنايي كافي و مناسب در فضاي كار براي جلوگيري از بروز خستگي و آسيب‌ديدگي چشم كاركنان از ضروريات اوليه مي‌باشد. وجود روشنايي كافي بخصوص در مراكز صنعتي، خطوط توليد و كارگاه‌ها از حساسيت بالايي برخوردار است . در محل‌هاي مذكور احتمال بروز خطرات ناشي از عدم ديد كافي و صحيح افزايش يافته و از اين رو تامين روشنايي با شدت نور كافي در اين مناطق اجتناب ناپذير است. اثرات سيستم روشنايي بهينه: افزايش ايمني :روشنائي منـاسب سبب كاهش خطاهاي انساني مي‌شود كه متعـاقباً افزايش ايمني در محيط‌هاي مختلف را بدنبال خواهد داشت.افزايش بهره كاري : روشنائي مناسب سبب كاهش خستگي ديد افراد گرديده كه اين امر خود سبب كاهش ضايعات توليد و افزايش بهره‌وري توليد مي‌گردد.در استانداردهاي مهندسي براي هر مكاني با توجه به كاربري آن ميزاني از شدت روشنايي در نظر گرفته شده است كه جداول آنها به تفكيك كاربر‌ي‌هاي متفاوت، حداقل و حداكثر شدت روشنايي موردنياز و حتي شدت روشنايي پيشنهادي را معين كرده و بر اساس آنها مي توان شدت نور يك محيط را بصورت استاندارد با نرم افزار يا بصورت دستي محاسبه و طراحي كرد. در جدول ذيل مثال‌هايي در خصوص ميزان روشنايي برخي محيط‌ها آورده شده است. همانطور كه ملاحظه مي شود براي فعاليت‌هايي مانند مونتاژ و پاشيدن رنگ خودرو که ميزان ديد انسان اهميت زيادي دارد، ميزان روشنايي بالايي در حدود 1000 لوکس مورد نياز است كه قطعا" تامين اين مقدار روشنايي نيازمند روشن بودن چراغ‌هاي فراواني مي‌باشد. با اجراي روش‌هاي بهينه‌سازي در سيستم‌هاي روشنايي، مي‌توان بدون آنكه در تامين ميزان روشنايي لازم مشكلي ايجاد گردد، مصرف انرژي را تا حد امكان كاهش داد. راهكارهاي بهينه سازي مصرف انرژي الكتريكي در سيستم‌هاي روشنايي طبق تجربيات بدست آمده مهمترين و بهترين راهكارها جهت كاهش مصرف انرژي در مجتمع‌هاي مسكوني و سالنهاي توليدي عبارتند از: الف - استفاده از لامپهاي فلورسنت يا مهتابي بجاي لامپهاي گازي بخار جيوهب - استفاده از تجهيزاتي كنترلي و هوشمندج- برنامه نگهداري و تعميرات ( نت ) مناسب و مدوند- استفاده از استارترهاي رله‌دار الف - استفاده از لامپهاي فلورسنت يا مهتابي: امروزه يكي از راهكارهاي مناسب در بهينه سازي مصرف برق استفاده از لامپ‌هاي كم مصرف بجاي لامپ‌هاي قديمي مصرف بالا مي‌باشد. در حال حاضر در اكثر كارخانجات صنعتي از لامپ‌هاي 400 وات بخار جيوه استفاده مي‌گردد. باتوجه به اينکه در حال حاضر لامپ‌هايي با راندمان بالا توليد مي‌شوند و با توجه به نمود رنگ بسيار پائين لامپ‌هاي بخار جيوه، استفاده از اين لامپ‌ها در دنيا رو به کاهش است. از سوي ديگر با توجه به مخاطراتي که بخار جيوه براي محيط زيست دارد توليد اين نوع لامپ‌ها در کشورهاي عضو اتحاديه اروپا ممنوع شده است. اين بدان معني است که کم‌کم دوران استفاده از اين لامپ‌ها براي تامين روشنايي در حال اتمام است. با اين حال به دليل طول عمر نسبتاً بالاي آنها هنوز به ميزان زيادي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. لامپهاي مهتابي 36 يا 40 وات بهترين گزينه براي لامپهاي 400 وات بخار جيوه مي‌باشد. چون نور لامپ فلورسنت بوسيله حرارت ايجاد نمي‌شود، بلکه در اثر تحريک اتم‌ها توليد مي‌گردد، از نظر اقتصادي مفيد و مقرون به صرفه است. لامپ فلورسنت در سطح وسيع نور توليد نموده و روشنايي تأمين شده توسط اين لامپها سايه‌هاي کمي را ايجاد مي‌نمايد. ب - استفاده از تجهيزاتي كنترلي و هوشمند: 1- تايمر: تجربه نشان داده استفاده از نيروي انساني و اپراتور جهت كنترل روشنايي خطوط توليد مناسب نمي‌باشد. بعنوان مثال اپراتور فراموش مي نمايد در ساعات استراحت بين شيفت و ساعات غذا روشنايي هاي غير ضروري را خاموش نمايد. مثلا" در كابين هاي رنگ و كابين هاي بازرسي نهايي در كارخانجات خودرو سازي كه روشنايي بسيار زيادي نياز دارد، خاموش نمودن اين تعداد روشنايي در زمانهاي استراحت و غذا (2 ساعت در شبانه روز) صرفه جويي قابل توجهي در بر خواهد داشت. بنابراين بهترين راه براي خاموش كردن لامپ‌ها در اينگونه موارد استفاده از تايمرهاي ساعتي مي‌باشد. تايمرها را مي توان طوري تنظيم نمود كه در ساعات خاصي از شبانه روز چراغ‌ها را روشن يا خاموش نمايد. 2- سنسور حركت : در راه‌پله‌ها و سرويس‌هاي بهداشتي با توجه به زمان متوسط بين دو تردد مي‌بايستي از سنسورهاي حركتي استفاده نمود. بدين صورت كاهش مصرف انرژي خوبي خواهيم داشت.البته در مكان‌هاي پرتردد كه سوئيچينگ زياد باعث مستهلك شدن تجهيزات كنترلي مي‌گردد اين روش كاربرد ندارد. 3- فتوسل: در گذشته ساختمان‌ها به نحوي طراحي مي‌شدند كه بتوانند از روشنايي طبيعي استفاده كنند. سهولت استفاده از نور مصنوعي و امكان كنترل شدت روشنايي آن ، روند توسعه و تكميل اين شيوه را كند كرد، ولي امروزه در طرح‌هاي معماري، بازگشتي به سمت استفاده از روشنايي طبيعي مشاهده مي‌گردد. در ساختمان‌ها به راحتي مي‌توان از روشنايي روز در بخش‌هاي پيراموني ساختمان كه در مجاورت فضاي بيرون قرار دارند، استفاده كرد. در نواحي مركزي ساختمان، استفاده از روشنايي روز ، مستلزم طراحي دقيق‌تر و پيچيده‌تر معماري ساختمان است، با اين وجود امروزه تجارب بسياري در طراحي و اجراي اين گونه ساختمان‌ها به منظور بهره‌مندي از روشنايي روز در فضاهاي داخلي و مركزي آنها كسب شده است. بديهي است در ساختمان‌هاي يك طبقه با سهولت بيشتري مي توان از روشنايي روز استفاده كرد. به همين ترتيب استفاده از روشنايي طبيعي در بسياري از محيط‌هاي صنعتي نيز عملي است. از سوي ديگر مي توان عملكرد چراغ‌ها را توسط سلول‌هاي نوري (فتوسل) كه در خارج از ساختمان نصب مي‌شود كنترل كرد. حسگرهاي نوري وسايلي حساس به نور هستند كه بنا به شدت نور طبيعي موجود، چراغ‌ها را روشن و خاموش مي‌كنند. با توزيع صحيح چراغ‌ها بر روي انشعابات و با استفاده از اين كنترل كننده‌ها، مي توان چراغ‌ها را بگونه‌اي تنظيم نمود كه مثلاً در هنگام روز چراغ‌هاي اطراف و نزديك به پنجره‌هاي خارجي (پنجر‌ هايي كه به بيرون باز مي‌شوند) و تعدادي از خطوط روشنائي داخلي خاموش شده و هنگام شب روشن گردند. به اين ترتيب ملاحظه مي‌شود كه با صرف هزينه‌اي بسيار ناچيز مي‌توان صرفه‌جويي قابل ملاحظه‌اي را تنها با خاموش كردن لامپ‌هاي اضافي انجام داد. اين عمل علاوه بركاهش هزينه انرژي ، باعث افزايش طول عمر لامپ نيز مي‌گردد كه از اين طريق نيز صرفه‌جويي مالي قابل ملاحظه‌اي حاصل مي‌شود. 4- بالاست الكترونيكي امروزه بالاست‌هاي الکترونيکي به سرعت جايگزين بالاست‌هاي مغناطيسي مي‌شوند . اين بالاست‌ها بر اساس تئوري منابع تغذيه سوئيچينگ ساخته شده و براي کليه لامپ‌ها ( فلورسنت ، هالوژن ، متال هاليد ، جيوه‌اي و ...) موجود است . ولي بيشترين مزايا را براي لامپ‌هاي فلورسنت دارد که عبارتند از :کاهش مصرف برق بالاست الکترونيکي نسبت به بالاست مغناطيسي تلفات گرمايي بسيار کمتري دارد بنابراين بالاست الکترونيکي لامپ فلورسنت از 6% تا 10% مصرف برق را نسبت به بالاست مغناطيسي كاهش مي‌دهد.  افزايش نوردهي لامپ نوردهي لامپ‌هاي فلورسنت در فرکانس‌هاي بالاتر از 20 كيلوهرتز افزايش مي‌يابد . فرکانس کار بالاست‌هاي الکترونيکي معمولا بالاتر از 20 كيلوهرتز مي‌باشد لذا ميزان نوردهي بالاست الکترونيکي در لامپ‌هاي فلورسنت بيشتر از بالاست مغناطيسي مي‌باشد. افزايش طول عمر لامپبالاست مغناطيسي با چشمک زدن لامپ را روشن مي‌کند . ولي بالاست الکترونيکي لامپ فلورسنت را بلافاصله روشن کرده و فشار کمتري به فيلامان‌ها وارد مي‌کند. اين عامل باعث افزايش طول عمر لامپ مي‌شود. نور يکنواختبالاست مغناطيسي با فرکانس 50 هرتز برق شهر لامپ را روشن مي‌کند . و نور لامپ با فرکانس 100 هرتز سوسو مي‌زند که به طور مستقيم قابل رويت نيست . ولي اثر آن در کناره‌هاي لامپ قابل مشاهده است. اين سوسو در موقع مطالعه و کار خستگي چشم را به همراه دارد. و با بالا رفتن زمان، باعث خستگي عصبي مي‌شود. ولي بالاست الکترونيکي با فرکانس بالا کار مي‌کند. لذا لامپ متصل به آن داراي نور پر و يکنواخت است. عملکرد با ولتاژ پايينبا کاهش ولتاژ برق شهر بالاست مغناطيسي قادر به روشن کردن لامپ نمي‌باشد . ولي بالاست الکترونيکي با ولتاژ پايين حتي تا 110 ولت لامپ را روشن مي‌کند. بدون نياز به استارتبالاست الکترونيکي نياز به استارت نداشته و بلافاصله لامپ را روشن مي‌کند. عدم وجود استارت نياز به سرويس و نگهداري را کاهش داده، همچنين باعث افزايش طول عمر لامپ مي‌شود. بدون صدا و لرزش بالاست الکترونيکي به علت عملکرد در فرکانس بالا و ايجاد ميدان مغناطيسي ضعيف ، صدا و لرزش ايجاد نمي‌کند. وزن کموزن 10 عدد بالاست الکترونيکي برابر وزن 1 عدد بالاست القايي يا مغناطيسي مي‌باشد. ج- برنامه نت (نگهداري و تعميرات) مناسب و مدون تميز كردن سطح چراغها و لامپ‌ها سبب افزايش شدت روشنايي گرديده و افزايش ضريب نگهداري را بدنبال دارد. حتي در محيط‌هاي خيلي تميز هم پس از سه سال استفاده از چراغ ها، به دليل كثيفي سطح لامپ‌ها و انعكاس‌دهنده‌ها، تا 15 درصد از روشنايي خروجي كاسته مي‌شود. اين امر در محيط‌هاي كارگاهي تاثير شديدتري در كاهش روشنايي خروجي خواهد داشت. به اين منظور حباب لامپ‌ها و سطوح انعكاس‌دهنده نور،. با توجه به شرايط محيطي محل قرار گرفتن لامپ‌ها مي‌بايستي طبق يك برنامه نگهداري و تعميرات مدون بصورت يك ماهه يا دو ماهه يا شش ماهه كاملاً تميز گردند. د- استفاده از استارتر‌هاي رله دار در حال حاضر در سيستم‌هاي روشنايي پاركينگ مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني، سالن‌هاي بزرگ توليدي و بسته‌بندي، انبارهاي بزرگ صنعتي، نيروگاه‌ها، پالايشگاه‌ها و غيره ، جهت تامين روشنايي عمومي از لامپهاي فلورسنت (مهتابي) با استارترهاي معمولي استفاده مي‌گردد. لامپهاي فلورسنت در اثر كاركرد پس از مدتي نيم سوز شده و با توجه به عدم دسترسي آسان، عدم انجام سرويس و نگهداري مناسب و تعويض به موقع لامپ‌هاي نيم‌سوز ، اين لامپها تا زمان نامعلومي در مدار باقي مي‌مانند که اين امر موجب استفاده بيهوده انرژي مي‌گردد.طبق تحقيقات و تجربيات بدست آمده لامپهاي فلورسنت 40 وات وقتي نيم‌سوز مي‌گردند در صورت در مدار ماندن تواني حدود 20 الي 30 وات تلف مي‌نمايند البته بدون اينكه راندماني داشته و روشنايي ايجاد نمايند. علت عدم تعويض به موقع لامپ‌هاي نيم سوز بدليل ارتفاع زياد اينگونه مكان‌ها استفاده از چهارپايه‌هاي بزرگ چرخ‌دار يا بالابر يا داربست جهت تعويض لامپ‌هاي نيم‌سوز مورد نياز مي‌باشد. با توجه به سختي استفاده از اين وسايل و هزينه بالاي استفاده از بالابر و نصب داربست معمولا" تعويض لامپ‌هاي نيم سوز با پريود زماني نسبتا" بالايي انجام مي‌گيرد . نحوه عملكرد استارتر‌هاي رله دار جهت صرفه‌جويي در مصرف انرژي گران‌بهاي برق مي‌توان از استارتر‌هاي رله دار استفاده نمود. عملکرد اين نوع استارترها به گونه‌اي است که در صورت قطع و وصل‌هاي مرتب و يا داغ شدن بيش از حد لامپ، فيوز فشنگي روي استارتر قطع گرديده و بصورت اتوماتيك لامپ نيم سوز از مدار خارج مي‌گردد و تا زماني که اين لامپ با لامپ سالم تعويض نگردد همچنان از مدار خارج مي‌ماند. البته فيوز فشنگي استارتر بعد از تعويض لامپ معيوب براحتي با فشردن مجددا" وصل مي‌گردد. معمولا در مناطقي كه تردد كمي در آنجا وجود دارد مانند پاركينگ‌هاي بزرگ آپارتمان‌ها و محدوده هواسازها و كوره‌ها در كارخانجات توليدي از استارترهاي رله دار استفاده مي‌گردد.اين نوع استارترها اخيرا" وارد بازار ايران شده و بدليل قيمت بالاي آن نسبت به استارترهاي معمولي كمتر مورد استفاده قرارگرفته ولي با توجه به مبحث هدفمندي يارانه‌ها و افزايش قيمت حامل‌هاي انژري قطعا" استفاده از اين نوع استارترها مقرون به صرفه خواهد بود. برآورد هزينه استفاده از استارترهاي رله دار : مثال: يك سالن توليدي صنعتي داراي 1000 لامپ مهتابي 40 است.در صورت نيم‌سوز شدن 200 لامپ فلورسنت مصرف برق اين تعداد به شرح ذيل است :توان مصرفي لامپ نيم سوز = 25 وات200*25=5000 وات در ساعتاگر بطور ميانگين زمان استفاده از روشنايي مهتابي ها از ساعت 17 تا ساعت 7 صبح در نظر گرفته شود (14 ساعت در شبانه روز) بنابراين: مصرف انرژي در 24 ساعت برابر است با 5000*14=70000 وات ساعت يا 70 كيلووات ساعت و در يك ماه برابر است با 70 * 30 = 2100 كيلو وات ساعت از طرفي تعرفه برق براي توليد در بخش صنعت و معدن 400 ريال به ازاي هر کيلووات ساعت در نظر گرفته شده است.(تعرفه برق براي بخش مسكوني 485 ريال است)2100 * 400 = 840000 ريال در ماه يعني اگر تعداد 200 عددي كه در حال حاضر بصورت نيم‌سوز در مدار هستند از مدار خارج كنيم حدود 840000 ريال معادل 84000 تومان صرفه‌جويي در ماه خواهيم داشت. از طرفي هزينه خريد يك عدد استارتر رله دار با برند خيلي خوب معادل 2 يورو مي‌باشد. اگر هر يورو 32900 ريال محاسبه گردد قيمت هر عدد استارتر برابر است با 2 * 32900 = 65800 ريال به عبارت ديگر در صورت استفاده از استارتر‌هاي مذكور هزينه خريد تعداد 12 عدد استارتر از محل صرفه‌جويي در پرداخت قبض برق يك ماه تامين مي‌گردد.65800/840000 = 12 عددبه‌عنوان مثال در يك مجتمع مسكوني يا يك شركت توليدي كه تعويض لامپ‌هاي نيم‌سوز آن در بازه زماني چهار ماهه انجام مي‌گردد، با فرض مثال فوق هزينه خريد 48 عدد استارتر از محل صرفه‌جويي در پرداخت قبوض برق تامين مي‌گردد. نتيجه گيري: يکي از راه‌هاي کاهش مصرف انرژي استفاده از سيستم‌هاي روشنايي مناسب و بهينه مي‌باشد. زيرا امروزه بخش اعظمي از مصرف انرژي به تامين نور مصنوعي در كارخانجات توليدي صنعتي و مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني مي‌رسد و براي مصرف بهينه بايد از سيستم‌هاي روشنايي مناسب استفاده کرد. براي اين منظور افزايش راندمان و بهره نوري منابع نور اولين شاخص جهت کاهش مصرف انرژي مي‌باشد و همچنين استفاده از نور طبيعي به تنهايي و يا در ترکيب با نور مصنوعي نيز اهميت بسزايي دارد. همچنين استفاده از سنسورهاي حركتي ، تايمرهاي صنعتي و حس‌گرها (فتوسل‌ها) کمک شاياني در تنظيم دستي و اتوماتيک نور در محيط مي‌کنند و در نتيجه باعث کاهش مصرف انرژي مي‌گردد. منابع: 1-كتاب اصول مهندسي روشنايي - دکتر حسن کلهر2- www.givcompany.com3- www.osram.com4- تجربيات 4 ساله در زمينه نت سيستم‌هاي روشنايي در سالن‌هاي توليدي  
100 out of 100 with 3800 ratings

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

درباره ایران آلارم

گروه ایران آلارم در بهمن سال 1385 با راه اندازی سایت اینترنتی ایران آلارم فعالیت خود را شروع كرد و درهمان آغاز مورد اسقبال و توجه اكثر شركتها و افراد فعال در صنعت حفاظت و امنیتی ایران قرار گرفت. اساس و هدف این رسانه ایجاد یك شبكه اطلاع رسانی قوی و موثر برای بالا بردن سطح كیفی و كمی این صنعت بوده و می باشد .

بازگشت به بالا